Ένας Ζορμπάς στο περιθώριο.

Του Σπυράγγελου Κουτρουβέλη

Κοίτα γύρω σου.Πες μου.Τι βλέπεις;Ναι εκεί,στην γωνία δίπλα από τον κάδο,στο βάθος της στοάς,στο παγκάκι της πλατείας,στο παρατημένο αυτοκίνητο,στα προσφυγικά της Αλεξάνδρας,στα λυόμενα των αχαρνών,στην άκρη του πάρκου.Πες μου γι΄αυτό που αγνοείς,πες μου γι’αυτό που ντρέπεσαι να θίξεις, μίλα μου για την ανάμνηση που προσπαθείς να ξεχάσεις.Λέγεται φτώχεια.Φτώχεια που βαφτίστηκε περιθώριο,απομονώθηκε και αργοπεθαίνει.

Στα μέρη που σου επανέφερα στην μνήμη μένουν άνθρωποι,τρώνε από τα σκουπίδια, κοιμούνται σε ξεχασμένες στοές, σε κεντρικές πλατείες, σε παλιά αυτοκίνητα, σε ερείπια. Παρόλ’ αυτά όμως κρύβουν μια αρχοντιά και μία γοητεία που δύσκολα θα συναντήσεις.Μου είχε πει κάποτε ένας ζητιάνος “φιλαράκο μου να αγαπάς το δρόμο, γιατί κανείς μας δεν ξεκίνησε από κεί, όμως ο καθένας μας εκεί μπορεί να καταλήξει.”

Για να συνειδητοποιήσω την σοφία αυτής της πρότασης πέρασε καιρός. Μα μια μέρα που ξανασυνάντησα τον κ.Νίκο μου ήρθαν τα λόγια του ξανά στο μυαλό. Kαι τότε ναι,τον ένιωσα.

Αξίζει να κάνω μια παρένθεση σ’ αυτό το σημείο για να σου πω ποιος ήταν αυτός ο ζητιάνος. Καταγόταν από μία αστική οικογένεια του Κολονακίου. Αφού τέλειωσε το Λύκειο στην Πλάκα πέρασε πρώτος στο Φυσικό της Αθήνας από όπου αποφοίτησε και ως αριστούχος. Συνέχισε τις σπουδές του στην Ελληνική Φιλοσοφία στο Παρίσι όντας χαρισματικός στον γραπτό λόγω και την κατανόηση αυτών των κειμένων.Στα 27 του ήταν ήδη ένας εκ των φοιτητών που προοριζόταν για έδρα.27 χρονών. Πρόσεξε.Δανδής,διανοούμενος,αναγνωρισμένος από την πανεπιστημιακή κοινότητα,έχοντας αμέτρητους φίλους και μαθητές που τους λάτρευε.

Μέχρι που ένα ξαφνικό τηλεφώνημα έρχεται για να τα αλλάξει όλα.Πεθαίνει ο πατέρας του και μετά από 1 μήνα και η μητέρα του.Η αδερφή του όσο περνούσε ο καιρός άρχιζε να έχει όλο και πιο συχνά κρίσεις υστερίας ώσπου εν τέλει την κλείνουν στο Δρομοκαΐτειο. Εκείνος αναγκάζεται να γυρίσει στην Αθήνα όπου κάποια χρόνια μετά διορίστηκε ως καθηγητής σε ένα Λύκειο της πόλης.Τα χρόνια πέρναγαν,μια γλυκιά νοσταλγία τον πλημμύριζε, παρόλα αυτά είχε τους μαθητές του,κι έτσι δεν ένιωθε μόνος.

Όταν ήρθε η ώρα της σύνταξης με δάκρυα στα μάτια αποχαιρετάει το σχολείο.

Πρέπει να σημειωθεί πως όταν πήγα και βρήκα τους μαθητές του και τους ρώτησα τι τους έμεινε από αυτόν οι πιο πολλοί σχημάτισαν ένα χαμόγελο μέχρι τον ουρανό και με χτύπησαν στην πλάτη λέγοντας «Άστο φίλε,σαν τον Νίκο μετριούνται στα δάχτυλα».

Τα επόμενα όμως χρόνια προβλέπονταν άσχημα. Μαθαίνει από τον υπεύθυνο του νοσοκομείου πως η αδερφή του βρέθηκε κρεμασμένη στο προαύλιο του ασύλου. Η απόφαση του ήταν πλέον μονόδρομος.Όντας απότοκος,τα αφήνει όλα και μετακομίζει σε ένα χωριουδάκι της Κρήτης λίγο έξω από τα Χανιά από όπου καταγόταν.

Λιτή ζωή,σχεδόν ασκητική ζούσε, πολύ γραφή και λίγο φαΐ. Αυτη ήταν η καθημερινότητα του. Ένας Ζορμπάς. Όσο περνούσε ο καιρός τα χρήματα του τέλειωναν,βλέπεις η εφορία και οι συγγενείς φρόντισαν να τα φάνε όλα.Άλλωστε πως να πληρώσει με μία σύνταξη όλα τα χρωστούμενα που άφησαν οι γονείς του.

Ο κυρ Νίκος 10 χρόνια μετά κυκλοφορεί μισότρελος,ρακένδυτος στα στενά της παλιάς πόλης με ένα τσιγάρο να κρέμεται ξεχαρβαλομένο από τα χείλη του και δύο χέρια να τρέμουν τις περισσότερες ώρες της μέρας.Μετά βίας ανάβει κάθε τσιγάρο σαν να’ναι το τελευταίο του.Εγώ τον συνάντησα δίπλα από τον φάρο των Χανίων στις 6 το πρωί να πίνει τον καφέ του γελώντας.Όσοι ήταν μαζί μου και τον είδαν νόμιζαν πως ήταν τρελός, μα δεν πρόσεξαν πως τα μάτια του γυάλιζαν από μία σοφή τρέλα και όχι από ένα τρελό πνεύμα.Πριν καλά καλά το σκεφτώ τραβάω προς τη μεριά του και του πιάνω την κουβέντα.Αυτά που ακολούθησαν δεν μπορώ να σας τα εκφράσω,απλά θα τα χαρακτηρίσω ως: Λόγια καρδιάς, λεβέντικα και περήφανα.

Πριν τον αφήσω(είχαμε ήδη μιλήσει περίπου 6 ώρες) προσφέρθηκα να του δώσω ένα πακέτο τσιγάρα και χρήματα για να φάει. Παρ’ ότι τα είχε ανάγκη με ένα νεύμα με κάνει να μαζέψω το απλωμένο χέρι μου και μου λέει.

-Όχι,κάτι άλλο θέλω

-Πείτε μου κύριε Νίκο, απαντώ.

-Να διαβάσεις για το σχολειό σου, να μορφωθείς γιε μου, να γράφεις με όλη σου την καρδιά και να αγαπάς τους ανθρώπους.

Και τότε βγάζει από το παλιό του μπουφάν ένα ταλαιπωρημένο χαρτάκι και με μία πένα από τις παλιές δόξες και μου γράφει το τηλέφωνο του. Το παρατηρώ για λίγο, κοντοστέκομαι. Βλέποντας την απορία στο πρόσωπο μου προσθέτει “Όταν τα κάνεις αυτά να με πάρεις τηλέφωνο να μου πεις πως τα κατάφερες. Το έχω ανάγκη. Ήδη από την κουβέντα μας κέρδισα 10 χρόνια ζωής.”

Αυτή ήταν και η τελευταία φορά που μιλήσαμε, βλέπεις, όταν τον πήρα τηλέφωνο 1 χρόνο μετά η μόνη φωνή που μου απάντησε ήταν αυτή του αυτόματου τηλεφωνητή “Ο αριθμός που καλέσατε δεν χρησιμοποιείται”.Λίγες μέρες μετά έμαθα πως πέθανε. Όταν επισκέφθηκα το χωριουδάκι όπου έμενε και ρώτησα πώς και τι με ρώτησαν αμέσως εσύ τίνος είσαι … Τους απαντώ ένας φίλος.Μια γιαγιά που απλώς άκουγε την συζήτηση μας με πλησιάζει και μου λέει “Ο “Σπυράγγελος είσαι?” της λέω “ναι γιατί?”Ο Νίκος ήθελε να σου δώσω αυτό..το έγραψε λίγο πριν μας αφήσει. Ήταν ένα βιβλίο με τίτλο “Η συνάντηση”.

Θα μου πείς ποιος ο λόγος να διηγηθώ μία εκ των χιλιάδων ιστοριών ενός ακόμα ζητιάνου…Τι έχει να προσφέρει σ’αυτόν που έφτασε μέχρι αυτό το σημείο να με διαβάσει και τώρα περιμένει ένα συμπέρασμα;

Νομίζω πως το μόνο που έχω να πω συνοψίζεται στην φράση του κυρ Νίκου που ανέφερα στην αρχή “φιλαράκο μου να αγαπάς το δρόμο, γιατί κανείς μας δεν ξεκίνησε από κεί,όμως ο καθένας μας εκεί μπορεί να καταλήξει.” Α ναι,και κάτι ακόμα.Νιώθω την ανάγκη να κλείσω με την φράση που έγραφε το βιβλίο που μου “χάρισε”. “Νομίζουν πως ανήκω στο περιθώριο τώρα πια…Αλλά ξεχνούν πως κάποιοι από μας δεν έχουν καν το περιθώριο να μην πεθάνουν”

12899998_1217761601575087_1052535088_n

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s