Hey John, don’t let me down.

Προσωπογραφία #2 | Του Ορέστη Δανάτσα

John Lenon2.jpg

Κάπου, σε πρόσφατη συνέντευξη του ο Julian Lennon αναφέρθηκε στο πόσο δύσκολο ή εύκολο είναι να ζει με την σκιά του πατέρα του. Στην Θεσσαλονίκη, η Yoko Ono χήρα του John και γνωστή ως μία ιδιότυπη καλλιτέχνις, στα πλαίσια της σειράς εκδηλώσεων «Δημήτρια» έκανε μία κάπως μακάβρια και άκρως πρωτότυπη εικαστική πρόταση. Και εδώ, εγώ ψάχνω έναν τρόπο να φέρω στην επικαιρότητα αυτόν. Τον John Lennon. Που κανένας λόγος δεν υπάρχει να αναζητώ άλλα πρόσωπα που υπήρξαν γύρω από αυτόν (και μάλιστα σημαντικά), αφού είναι εξαιρετικά αυτοπροσδιοριζόμενος και πάντα επίκαιρος. Αφού ακόμη και σήμερα, κάθε βράδυ κάποιος ακούει το «imagine», το οποίο συμπληρώνει 35 χρόνια από την γέννηση του. Αφού όποτε δεις κάποιον με εκείνα τα κυκλικού σχήματος γυαλιά ή την χαρακτηριστική φράντζα θα πεις πως είναι σαν τον Lennon.

Οι συστάσεις δεν είναι απαραίτητες, ωστόσο για λόγους τυπικούς οφείλουν να γίνονται. Μουσικός και ιδρυτικό μέλος των αλησμόνητων Beatles. Και λέω αλησμόνητων γιατί πέρα από αξέχαστα ακούσματα, άφησαν στην πορεία της μουσικής ιστορίας ως παρακαταθήκη ένα ολόκληρο καλλιτεχνικό ρεύμα (καθώς η εποχή τους ορίζεται αφενός από αυτούς και έπειτα από οποιαδήποτε άλλη απόπειρα παραγωγής μουσικής), συν ένα κίνημα θαυμαστών που καλούταν «beatlemania»

Το πρώτο (από τα πολλά) ίχνος της λαμπρής πορείας που θα χάρασσαν, το άφησαν το 1962. Ο δίσκος των νέων τότε «σκαθαριών» με τίτλο «Love me do» εκτοξεύεται στην κορυφή και τους κατατάσσει ψηλά στην κορυφή της λίστας των πολλά υποσχόμενων συγκροτημάτων της περιόδου.

abbeyroad

Ένα συγκρότημα είναι τα μέλη του. Και δίνοντας υπερβολική σημασία στον Lennon δεν θα ήθελα να υποτιμήσω κανένα από τα υπόλοιπα άλλοτε 4 και άλλοτε 3 μέλη (καθώς οι beatles δεν είχαν εξ αρχής την σύνθεση όπου τους καταξίωσε), αλλά αυτός ήταν που κατάφερε παρά το ότι ήταν ένας μέσα σε τέσσερις ή πέντε να γίνει αυτό που έγινε και σήμερα να κάθομαι και γράφω για αυτόν. Ο ίδιος ο Lennon όμως και δη οι Beatles δεν θα ήταν αυτό που ήταν εάν εκείνο το βράδυ ο μεθυσμένος John δεν γνώριζε τον Paul. Οι γνώστες λένε πως η μουσική παραγωγή των beatles είχε κάτι από την ρεαλιστική προσέγγιση και την εσωτερικότητα του Lennon και κάτι από την αισιοδοξία του McCartney. Και τα δύο αυτά συνδυάστηκαν με τέτοιο αρμονικό τρόπο που ο ένας συμπλήρωνε τον άλλον και παρήγαγαν μία από τις εξαιρετικότερες και διαχρονικότερες μορφή τέχνης.

Ο John ένα χρόνο μετά την μεγάλη επιτυχία του «love me do» έχει ήδη γνωρίσει την Cynthia στο κολέγιο καλών τεχνών και αποκτούν μαζί τον πρώτο του γιο (που αναφέρθηκε και νωρίτερα), τον Julian. Λίγο αργότερα συνδέεται με μία ακόμη καλλιτέχνη την γιαπωνέζα Yoko Ono. Ο Lennon χαρακτήριζε τη σχέση τους ως «δασκάλου και μαθητή» με τον ίδιο στη θέση του μαθητή. Αυτή  αποτέλεσε ισχυρή, ουσιαστική και καθοριστική επιρροή για εκείνον σχετικά με την μοντέρνα τέχνη, τα κοινωνικά προβλήματα, τη θέση της γυναίκας, τον πόλεμο του Βιετνάμ. Την πρωτόγνωρη αυτή σύνδεση και επιρροή που ασκούν ο ένας στον άλλον έρχεται να επικυρώσει ο γάμος τους στο Γιβραλτάρ και η ακόμη πιο πρωτόγνωρη επιλογή τους να περάσουν τον μήνα του μέλιτος στο κρεβάτι ως ένδειξη διαμαρτυρίας υπέρ της ειρήνης. Η διαμαρτυρία αυτή έμεινε γνωστή ως Bed-in, ενώ αργότερα το ζευγάρι συμμετείχε σε εκδηλώσεις και έδωσε μια φιλανθρωπική συναυλία στα πλαίσια της εκστρατείας War Is Over της UNICEF.

bed-in-amsterdam-1.jpg

Είναι φθινόπωρο και λίγο πριν το τέλος του 1969 τα σκαθάρια ηχογραφούν τον τελευταίο τους δίσκο, ο οποίος φέρει τον τίτλο «Abbey Road». Οι δύο άνδρες (Lennon και McCartney) παύουν να διακρίνονται για την τόσο ξεχωριστή φιλία τους, λόγω της επιθυμίας του Paul να έχει ηγετικό ρόλο.

Το ότι πίσω από κάθε δυνατό ή ισχυρό ή επιτυχημένο άνδρα βρίσκεται μία γυναίκα (cherche la femme που λένε οι Γάλλοι) επιβεβαιώνεται και στο παράδειγμα του Lennon. Η Yoko Ono δεν φεύγει από το πλευρό του ακόμη και μετά την διάλυση του συγκροτήματος (λόγος της καταστροφής του, ίσως και η αντιπάθεια των μελών για την ίδια). Τότε ο ταλαντούχος άνδρας ακολουθεί ατομική πορεία στην δισκογραφία (ανάμεσα στις κορυφαίες δημιουργίες του ειρηνιστή και ακτιβιστή πολυδιασκευασμένου τραγουδοποιού το «imagine» και το «Give peace a chance»). Μαζί ολοκληρώνουν και τον τελευταίο προσωπικό δίσκο του Lennon (που κυκλοφόρησε όσο αυτός ήταν εν ζωή) τον οποίο χαρακτήρισαν «ύμνος στην οικογενειακή επιτυχία» και τον τιτλοφόρησαν «Double Fantasy».

O τίτλος του ίδιου δίσκου έρχεται και πάλι στην δημοσιότητα λίγα χρόνια αργότερα όχι όμως για καλό λόγο. Ο Mark Chapman το πρωί της 8ης Δεκεμβρίου του 1980 ζητά ένα αυτόγραφο από τον Lennon. Κρατά στα χέρια του ένα αντίγραφο του δίσκου «Double Fantasy». Ο καλλιτέχνης πάει να ολοκληρώσει την ηχογράφηση του επόμενου προσωπικού του δίσκου, του οποίου την κυκλοφορία δεν θα προλάβει να δει. Τέσσερις σφαίρες, φεύγουν από το όπλο του Chapman (Αρχικά λέει ότι το έκανε γιατί «κακά πνεύματα» τον καθοδήγησαν. Έπειτα παραδέχεται πως το έκανε γιατί αισθανόταν μέχρι τότε ασήμαντος) και από αυτές η μία είναι θανάσιμη. Ο John Lennon πεθαίνει. Και δεν μπορώ να πω εάν έφυγε νωρίς, σίγουρα όμως κρίνω πως είχε πολλά ακόμη να δώσει στο καλλιτεχνικό και ειδικά το μουσικό στερέωμα.
tumblr_lwj4seRuU71r70n4so1_500.jpg

Το καλό μέσα στο όλο κακό από την μία είναι πως ο Lennon σαν να το ήξερε πρόλαβε να προσφέρει πολλά. Είχε πει μάλιστα προ πολλού πως πίστευε ότι είτε θα πεθάνει από αεροπορικό δυστύχημα είτε από τρελό θαυμαστή. Έδωσε πολλά λοιπόν, σε συμπυκνωμένη μορφή, αρκετά ώστε να αναπαράγονται για χρόνια και για να μιλάμε για αυτόν ακόμη και σήμερα.

Το παράδοξο της όλης υπόθεσης από την άλλη είναι το ότι ένας άνθρωπος που στις κυριότερες αρχές του θα ενέτασσε κανείς με βεβαιότητα την φιλειρηνικότητα και την πίστη στην ελευθερία πεθαίνει τελικά εξ αιτίας μίας σφαίρας που ηχεί από τον αέρα με κατεύθυνση προς το κορμί του σαν μία αντιπαραβολή στις μελωδίες που ο ίδιος κάποτε τραγούδησε. Μελωδίες που σίγουρα μιλούσαν για ειρήνη, ελευθερία, αγάπη και όνειρα. Σε μία από αυτές οραματίζεται έναν κόσμο που θα ζει σαν ένα. Το όραμα αυτό γίνεται πραγματικότητα σε κάθε συναυλία που επανεκτελείται κάποιο από τα κομμάτια του. Στον έξω κόσμο, πότε  θα ριφθεί  ο κύβος;

john-lennon-quotes

 

*Με αφορμή την συμπλήρωση 76 χρόνων από την γέννηση [09/10/1940]

**Δείτε το Ντοκιμαντέρ του BBC (ή ένα οποιοδήποτε απ’ τα τόσα που μιλάν για τον Lennon)

***Ο τίτλος του κειμένου, αποτελεί παράφραση του Hey Jude των Beatles που γράφτηκε με σκοπό να ηρεμεί τον γιο του Lennon και προσφάτως συμπεριλήφθηκε στην λίστα με τα καλύτερα τραγούδια όλων των εποχών (στην 11η θέση)

**** O John Lennon σε αριθμούς

11 Δίσκοι

2 Ζωντανές ηχογραφήσεις

12 Συλλογές

3 Λογοτεχνικά έργα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s