Μετάβαση στο περιεχόμενο
Advertisements

Όσο ζω μαθαίνω ( ; )

 

Της Έλενας Δελήπαλτα,

Είναι κοινώς αποδεκτό και αποδεδειγμένο, πως εκείνοι που ζουν και δρουν ελεύθεροι, χωρίς τα «δεσμά» από κάποιον ή κάτι, έχουν μεγαλύτερο εμπειρικό και παραστατικό κύκλο, από εκείνους που ζουν κάτω από οποιαδήποτε συνθήκη που περιορίζει την ελευθερία τους.

Για εμένα η εμπειρία, είτε με τη μορφή της έρευνας είτε με την πιο απλή μορφή της, την καθημερινή εμπειρία, αποτελεί μορφή γνώσης. Πλήθος μεγάλων παιδαγωγών, ανάμεσα τους ο J. F. Herbart, ο J. Dewey, P. Freire και άλλοι πολλοί, όλοι μίλησαν με διαφορετικό τρόπο, για το πως ο άνθρωπος μπορεί να μάθει μέσα από τη καθημερινότητα του, πως  μέσα από απλές διαδικασίες της καθημερινής ζωής, μπορεί να διδαχθεί πολύ πιο σύνθετα θέματα και διδαχές. Ο καθένας με τη δική του οπτική και φιλοσοφία, όλοι όμως έθεσαν στο κέντρο του ενδιαφέροντος την καθημερινότητα, τον εμπειρικό κόσμο.

Πως μαθαίνει τελικά όμως ο άνθρωπος; Υπάρχει ένας τρόπος, ή πολλοί; Είναι μία η συνταγή της επιτυχίας; Ή κάποια προσθήκη υλικού, μπορεί να εξυψώσει τη «γεύση»?

Στην Ελληνική Εκπαίδευση, επικρατεί μία απαρχαιωμένη αντίληψη όσον αφορά τους τρόπους μάθησης, ο οποίος εκφράζεται πιο έντονα και στις μεθόδους που χρησιμοποιούν οι δάσκαλοι στις αίθουσες διδασκαλίας τους. Κατάχρηση της μετωπικής διδασκαλίας και των σχολικών εγχειριδίων, «παντογνώστης» δάσκαλος, αυταρχισμός, αντιπαιδαγωγικές ποινές πειθαρχίας κ.α.

Εδώ όμως, συμβαίνει το εξής παράδοξο. Η καραμέλα, της «προοδευτικής εκπαίδευσης». Η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών υποστηρίζουν ότι είναι υπέρ της προοδευτικής εκπαίδευσης, αλλά η ουσία της διδακτικής τους πορείας, βρίσκεται στον πυρήνα της παραδοσιακής εκπαίδευσης. Με όσους εκπαιδευτικούς έχω μιλήσει, η περισσότεροι μου μίλησαν για προοδευτικές μεθόδους διδασκαλίας, τις οποίες όμως όχι μόνο δεν εφαρμόζουν, αλλά και κάνουν τα άκρως αντίθετα.

Δεν υπάρχει εδώ μία αντίθεση ιδεολογίας και πράξης; Και εφόσον αυτή η ιδεολογία υπάρχει έστω και ως σπόρος, γιατί δεν ευδοκιμεί; Γιατί οι εκπαιδευτικοί καταφεύγουν στην οδό της μετωπικής; Είναι η ευκολία της; Ή κρύβεται κάτι άλλο από πίσω;

Εδώ, στη συζήτηση μπαίνει η σύνδεση της εκπαίδευσης με την κοινωνία, την οικονομία, την αγορά εργασίας και της επικρατούσας ιδεολογίας. Η αγορά εργασίας, έχει συγκεκριμένες απαιτήσεις από τα νέα (αλλά και τα παλιά) εργατικά χέρια της κοινωνίας, για τα οποία, και το σχολείο είναι υπεύθυνο για την «παραγωγή»  τους. Το σχολείο λοιπόν, έχει την ευθύνη για την δημιουργία ανθρώπων, οι οποίοι θα είναι σε θέση να αντεπεξέλθουν αποτελεσματικά, στις νέες και επείγουσες ανάγκες της συνεχώς αναπτυσσόμενης  κοινωνίας μέσα στην οποία, επιβιώνουμε. Είναι όμως αλήθεια, αυτός ο σκοπός του σχολείου, ως θεσμός; Να φτιάχνει εργατικά χέρια; Ή άβουλους ανθρώπους που ακολουθούν την πεπατημένη και εύκολη οδό, που κάποιος δεύτερος ή τρίτος του υπέδειξε; Που λαμβάνουν τη διδαχή, ως αγαθό, χωρίς δεύτερη ή τρίτη επεξεργασία, απλά και μόνο επειδή αυτό τους δόθηκε ως ορθό από το σχολείο;

«Αποτελεσματικά». Τι θα πει τελικά, αυτό το τροπικό επίρρημα; Και πως κατέληξε να χαρακτηρίζει αόριστα τη πορεία κάποιου, πριν καν ακόμη τελειώσει το σχολείο; Ποια μορφή διδασκαλίας θεωρείται αποτελεσματική; Και πρωτίστως, ποιο σχολείο θεωρείται «αποτελεσματικό;

Το σχολείο, θεωρείται ένας θεσμός της κοινωνίας με μία βασική αποστολή. Να δώσει λύσεις στα προβλήματα που δημιουργούνται στη κοινωνία και να φτιάξει πολίτες, έτοιμους να ανταπεξέλθουν σε οποιοδήποτε πρόβλημα εμφανιστεί σε αυτήν.

Μήπως όμως, δίνουμε περισσότερη βάση στον σκοπό αυτό του σχολείου, και ξεχνάμε οτι έχουμε να κάνουμε με παιδιά; Μήπως ξεχνάμε τον βασικό παιδαγωγικό σκοπό του σχολείου, την αγωγή;

Ο δάσκαλος, είναι και παιδαγωγός. Δεν βρίσκεται στη σχολική αίθουσα μόνο για να μεταφέρει γνώσεις δικές του, και του σχολικού εγχειριδίου στα μυαλά των παιδιών. Βρίσκεται εκεί, για να δημιουργήσει προσωπικότητες με ισχυρή και ελεύθερη βούληση, κριτική και επιστημονική σκέψη, να βοηθήσει τα παιδιά να βρουν τις πραγματικές τους κλίσεις και όχι να τους περάσει κλίσεις και δεξιότητες που μόνο η κοινωνία και οι νόρμες της επιτάσσουν και επιβάλλουν. Να αναπτύξει με τους μαθητές του, μία αληθινή Παιδαγωγική σχέση, μία σχέση που δε θα τη χαρακτηρίζει ο φόβος, αλλά η εμπιστοσύνη, μία σχέση με πραγματικό ενδιαφέρον για τους μαθητές του από τη πλευρά του, που αυτό το ενδιαφέρον θα φαίνεται πραγματικά και στη πράξη και όχι μόνο σε λόγια που αντιστοιχούν σε εντελώς αντίθετα από αυτά, πράξεις.

Τελικά όμως, ο άνθρωπος μαθαίνει μόνο από βιβλία και διαλέξεις;

Σε αυτό το ερώτημα, οδηγήθηκα πρόσφατα ακούγοντας τους στίχους ενός τραγουδιού, της Alanis Morissette.

You live you learn
You love you learn
You cry you learn
You lose you learn
You bleed you learn
You scream you learn

You grieve you learn
You choke you learn
You laugh you learn
You choose you learn
You pray you learn
You ask you learn
You live you learn,

και εγώ θα μείνω και θα κλείσω με τον τελευταίο της στίχο.

You live, you learn, μας λέει η Alanis. Όσο ζει ο άνθρωπος, μαθαίνει και όσο μαθαίνει, ζει. Η καθημερινότητα μας, είναι γεμάτη ερεθίσματα και πηγές γνώσης. Άλλες φορές, πιο σημαντικής και άλλες φορές λιγότερο. Όμως οποιαδήποτε γνώση είναι σημαντική για τη διαμόρφωση του κάθε ανθρώπου ξεχωριστά, γιατί αποτελεί εμπειρία του και άρα, κομμάτι του.

Εφόσον λοιπόν, ο άνθρωπος μαθαίνει κάθε μέρα, γιατί να περιορίζουμε τα παιδιά μας στη γνώση στη μία και μόνο μορφή της και από μερικά και φτωχά, πολλές φορές, μέσα ; Γιατί να περιορίζουμε τα παιδιά μας και παράλληλα τους εαυτούς μας; Γιατί προσηλωνόμαστε σε έναν μοναχά σκοπό του σχολείου και τον εξυψώνουμε στον πιο σημαντικό και ξεχνάμε τους άλλους, εξίσου σημαντικούς με αυτόν;

Γιατί σταματάμε τον άνθρωπο, από το να είναι άνθρωπος;

 

 

delipalta_e
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s